Logo ConnAct Klein2

1ODTH    1oesterbank4    1DeLijn    1Corelio    1BP  1Bombardier    AgoLogo    VIALogo

Evaluatie van het Kracht project De Lijn

Het onderzoek dat we in het kader van het Kracht project bij De Lijn hebben uitgevoerd is een mooi voorbeeld van een Multi Actor Samenwerking. Dit is een vorm van samenwerking om duurzame oplossingen te ontwikkelen voor maatschappelijke en ecologische problemen die de reikwijdte van een organisatie overstijgen. 

Multi Actor Samenwerking is een proces waardoor partijen die verschillende kanten van een probleem zien, op een constructieve manier hun verschillen exploreren en samen zoeken naar oplossingen die verder reiken dan hun eigen beperkte visie van wat mogelijk is.

De kenmerken van multi actor samenwerking zijn:

     (1) de belanghebbenden in het domein zijn interafhankelijk;

     (2) door constructief omgaan met verschillen ontstaan oplossingen;

     (3) de vertegenwoordigers van de organisaties en belangengroepen nemen samen beslissingen;

     (4) de vertegenwoordigers nemen collectief verantwoordelijkheid voor de toekomstige ontwikkelingen in het domein; en

     (5) samenwerking is een groeiproces

(Gray, 1989 vanuit de simulatie dag in het kader van de opleiding Consultancy In Groepen en Organisaties (CIGO) ).

Een Multi Actor Samenwerking kent drie fases, we hebben binnen het project de fases van probleem afbakening en van het bepalen van de richting doorlopen.  De implementatiefase is gestart.

Als we het door onze keten gelopen traject in het licht van deze samenwerkingsvorm beoordelen, komen we tot de volgende vaststellingen:

Bij de keuze van het probleem dat we wilden onderzoeken, hebben we een item geselecteerd met een grote reikwijdte: het openbaar vervoer zo inclusief mogelijk maken tegen een aanvaardbare kostprijs. De Lijn kan echter op haar eentje niet voldoen aan al de vragen en verwachtingen die worden gesteld vanuit de buitenwereld (politiek, drukkingsgroepen, reizigers, organisaties uit de zorgsector,).  Al deze groepen werden (h)erkend als stakeholder. Ze werden samen met andere vervoerders en met de Mobiliteitscentrale voor Aangepast Vervoer uitgenodigd om deel te nemen aan het traject.

Terwijl De Lijn fungeerde als gatekeeper (die de relatie met de klant onderhoudt) en initiatiefnemer, werd het begeleiden / het faciliteren van het proces opgenomen door ConnAct. Dit was vooral in de beginfase waar de verschillende posities en mogelijke oplossingen werden geëxploreerd belangrijk. Het plaatste ons meer op een gelijk niveau met de andere partijen. Het verhinderde dat we in een rolconflict terechtkwamen. Het grote voordeel hiervan was dat ons verhaal (met onze mogelijkheden en beperkingen) naast dit van de andere partijen (met hun verwachtingen en vragen) kon bestaan.

Een vraag blijft of we alle stakeholders mee aan tafel kregen. De politiek als opdrachtgever van De Lijn - was slechts indirect aanwezig. We vonden het dus een cruciale stap om vooraf bij de politieke overheid in Roeselare draagvlak te zoeken. De eindverantwoordelijken voor investeringen in rollend materieel binnen onze organisatie ontbraken eveneens. Dit beperkte onze mogelijkheden om oplossingen te zoeken in het rollend materieel.

De eerste meetings waren exploratief. We hoorden elkaars verhaal, we verkenden elkaars verwachtingen, we spraken over mogelijkheden en over beperkingen, .Verschillen werden ervaren en geaccepteerd. De beelden die we over elkaar hadden, werden bijgesteld.

Nadien volgde een brainstorm over allerlei mogelijke oplossingen. Dit was een proces dat vrij veel tijd in beslag nam onder meer omdat de frequentie van vergaderen laag lag. Bovendien was er niet echt een structuur zichtbaar, laat staan een resultaat. Sommigen werden ongeduldig. Gelukkig bleef de betrokkenheid wel bestaan. Maar deze doorlooptijd en deze losse structuur bleek wel noodzakelijk om de nodige verbinding te zoeken tussen personen en organisaties. Dit alles maakte het mogelijk om een oplossing te selecteren in een richting die minder voor de hand liggend is.

Oplossingen werden gezocht in heel diverse richtingen: voertuigtypes, de inrichting en de uitrusting van de voertuigen, de interferentie tussen voertuigen en haltes, informatie van De Lijn naar personen met een beperking, alternatieve organisatievormen van vervoer,.

Het verbeelden van de toekomst en het verwoorden van allerlei oplossingen heeft iets prettigs als proces op zich. Tegelijk is het ontluisterend en ontmoedigend omdat weinig realiseerbaar lijkt binnen de invloedsfeer van de partners aan tafel. We hadden geen spelregels of handvaten om hiermee om te gaan.

Twee ingrepen hebben ons toen uit de impasse gehaald.

1. We zijn opnieuw gaan nadenken over wat het hogere doel is van onze samenwerking door de waarden te bepalen waartegen we de oplossing willen aftoetsen. Dit gaf een enorme boost aan energie.  Bovendien creëerden we opnieuw een gedeeld verhaal.

2. We hebben ingegrepen in de structuur van onze samenwerking: we hebben een stuurgroep gevormd. Deze beperkte groep had als opdracht vanuit de veelheid van ideeën een concreet project te kiezen dat beantwoord aan de groepswaarden en waar we energie in willen steken. Deze stuurgroep legde zijn beslissing voor aan de hele groep zodat het eigenaarschap toch enigszins werd behouden.

Wat heeft De Lijn duurzaam verworven gedurende dit proces?

In de verbinding die is ontstaan tussen individuen en tussen organisaties is er wederzijds begrip en respect gegroeid. Voor De Lijn heeft dit een diepere kennis opgeleverd van welke concrete vragen er leven, wat er van ons verwacht wordt en in welke richting oplossingen kunnen gevonden worden. Deze kennis zit in het hoofd en het hart van verschillende medewerkers van De Lijn en kan in de toekomst nog een rol spelen.

Door verwachtingen concreet uit te spreken, kon een gesprek ontstaan over het realisme ervan. Er werd door alle partijen erkend dat niet alles mogelijk is. Verwachtingen werden dus bijgestuurd. Het geeft ons handvaten om aan verwachtingsmanagement te doen. Dit neemt de druk weg om voor iedereen en voor alle situaties een oplossing te bieden.

Er is een samenwerking ontstaan gebaseerd op respect voor elkaars domeinen en sterktes tussen twee bestaande vervoersvormen: De Lijn als Openbaar Vervoer en de Mobiliteitscentrale Aangepast Vervoer. Dit biedt perspectieven om de toekomstige vervoersvormen vanuit een win-win-win situatie uit te tekenen binnen de provincie West-Vlaanderen. Dit komt zowel de reiziger, de overheid als onze beide organisaties ten goede.

Het gekozen pilootproject een informatie tool is innovatief en heeft het potentieel om een antwoord te bieden op een informatiebehoefte voor veel reizigers. Het dwingt een aantal organisaties om open data aan te leveren die correct en actueel zijn. Indien deze data ook effectief worden gebruikt, is de inspanning om deze actueel te houden ook zinvol. Nu zoeken we partners om deze tool te ontwikkelen en beschikbaar te stellen op een toegankelijke  manier.

Powered by